หลังคาดินเผา คอนกรีต หรือเมทัลชีท แบบไหนดี เทียบ 7 ด้าน

สรุปสั้น 3 วัสดุหลังคา

ถ้ามีเวลาอ่านเพียงส่วนเดียว ให้เริ่มจากตรงนี้ แต่ละวัสดุมีจุดแข็งคนละแบบ การเลือกจึงขึ้นกับรูปทรงหลังคา โครงสร้างเดิม และสิ่งที่เจ้าของบ้านให้ความสำคัญมากที่สุด

ลุคและสไตล์บ้าน

หลังคาเป็นพื้นผิวที่ใหญ่ที่สุดที่คนเห็นจากภายนอก วัสดุมุงจึงกำหนดบุคลิกของบ้านได้มาก ความต่างหลักของสามวัสดุอยู่ที่ขนาดแผ่น จังหวะรอยต่อ และผิวสี

กระเบื้องดินเผา ของ WATZADU เป็นแผ่นขนาดเล็ก เช่น กระเบื้องสุโขทัย 17×28×1.5 ซม. หม่อมกลาง 5×9 นิ้ว 13×23×1.3 ซม. และ เกล็ดปลา ยาว 14×25×1.2 ซม. เมื่อมุงหลายแผ่นต่อกันจะเกิดลายเกล็ดถี่ ให้หลังคาที่มีรายละเอียดและดูอบอุ่น เลือกได้ทั้งสีดินเผาธรรมชาติ และสีเคลือบแดง น้ำตาล เขียว เหลือง น้ำเงินในรุ่นที่มีสีเคลือบ เช่น สุโขทัย เคลือบแดง

กระเบื้องคอนกรีต มักเป็นแผ่นใหญ่กว่า เห็นแนวลอนหรือแนวแผ่นเป็นระเบียบ ผิวเป็นสีเคลือบจากโรงงาน ให้หลังคาที่เรียบร้อยและสม่ำเสมอ เข้ากับบ้านหลังคาจั่วหรือปั้นหยาทั่วไป

เมทัลชีท เป็นแผ่นยาวต่อเนื่องตามความยาวลาด เห็นเส้นลอนวิ่งเป็นแนวตรง ให้ลุคเรียบ คม และทันสมัย เข้ากับบ้านโมเดิร์นหลังคาเพิงและอาคารช่วงกว้าง แต่ถ้าต้องการบรรยากาศบ้านไทยหรือหลังคาที่มีมิติแบบแผ่นเล็ก เมทัลชีทจะให้ภาพต่างออกไปมาก

ถ้าตัดสินใจเลือกดินเผาแล้ว ดูวิธีเลือกรุ่นและสีให้เข้ากับอาคารต่อได้ที่ เลือกกระเบื้องดินเผาหลังคา: สุโขทัย เกล็ดปลา และหม่อม

น้ำหนักและโครงสร้างหลังคา

เรื่องนี้ควรตรวจก่อนเรื่องสี กระเบื้องดินเผาและกระเบื้องคอนกรีตเป็นวัสดุมุงกลุ่มที่หนักต่อพื้นที่ ส่วนเมทัลชีทเบากว่ามาก โครงหลังคาที่ออกแบบไว้สำหรับแผ่นเบาจึงไม่ควรเปลี่ยนมาใช้กระเบื้องโดยไม่ให้วิศวกรตรวจ

สำหรับดินเผาแผ่นเล็ก น้ำหนักไม่ใช่เรื่องเดียว แนวแปที่ถี่ก็มีผลต่อการวางโครง แคตตาล็อก WATZADU ระบุระยะแปของสุโขทัย 9 ซม. หม่อมกลาง 9 ซม. หม่อมเล็ก 10 ซม. และเกล็ดปลา 12 ซม. เป็นระยะถี่เพราะแผ่นเล็กและต้องซ้อนกันมาก ผู้ทำโครงต้องวางแนวแปให้ตรงรุ่นตั้งแต่ต้น

น้ำหนักต่อแผ่นและน้ำหนักต่อตารางเมตรของกระเบื้องดินเผาแต่ละรุ่นยังไม่ได้ระบุในแคตตาล็อกฉบับปัจจุบัน ให้ขอข้อมูลจากทีมขายพร้อมใบเสนอราคา แล้วส่งให้ผู้ออกแบบหรือวิศวกรรวมกับน้ำหนักแป ฉนวน และอุปกรณ์อื่นก่อนกำหนดขนาดโครง

ก่อนเปลี่ยนวัสดุบนบ้านเดิม

• ตรวจว่าโครงเดิมออกแบบไว้สำหรับวัสดุใด และมีแบบหรือรายการคำนวณหรือไม่
• เปลี่ยนจากแผ่นเบาเป็นกระเบื้อง ต้องตรวจทั้งจันทัน แป เสา และฐานรากที่รับน้ำหนักเพิ่ม
• เปลี่ยนจากกระเบื้องเป็นเมทัลชีท ต้องปรับระยะแปและรายละเอียดการยึดตามสเปกแผ่นใหม่
• งานรื้อหลังคาเดิมควรให้ช่างประเมินสภาพไม้หรือเหล็กที่ซ่อนอยู่ก่อนสรุปงบ

ความร้อนและเสียงฝน

ความร้อนใต้หลังคา

แนวทางเลือกหลังคาเย็นของกระทรวงพลังงานสหรัฐฯ อธิบายว่าอุณหภูมิผิวหลังคาขึ้นกับค่าการสะท้อนแสงอาทิตย์และค่าการแผ่รังสีความร้อนของผิว ยิ่งสองค่านี้สูง ผิวหลังคายิ่งเย็นกว่า สีผิวและชั้นเคลือบจึงมีผลไม่น้อยกว่าชนิดวัสดุ

เอกสารเดียวกันระบุว่าหลังคาที่หนักจะร้อนขึ้นช้ากว่าและคายความร้อนที่สะสมบางส่วนออกสู่ภายนอกช่วงกลางคืน ส่วนโลหะที่ไม่ทาสีสะท้อนแสงได้ดีแต่แผ่รังสีความร้อนได้น้อย การเคลือบสีจากโรงงานช่วยให้ดีขึ้น กระเบื้องดินเผาและคอนกรีตมีมวลมาก ส่วนเมทัลชีทเป็นแผ่นบางที่มีมวลน้อย ความสบายใต้หลังคาจึงขึ้นกับชั้นเคลือบ ฉนวน และการระบายอากาศมาก

ไม่ว่าเลือกวัสดุใด ความเย็นในบ้านยังขึ้นกับฉนวนหรือแผ่นสะท้อนความร้อนใต้หลังคา ช่องระบายอากาศ ฝ้า และทิศของบ้าน ควรคิดเป็นระบบหลังคาทั้งชุด ไม่ใช่เทียบแค่แผ่นมุง

เสียงฝน

งานวิจัยทดสอบฝนเทียมในห้องปฏิบัติการตาม ISO 10140 อธิบายว่าหลังคาแผ่นโลหะเสียงดังขณะฝนตก เพราะมวลน้อยและเสียงเดินทางในโลหะได้เร็ว แผ่นยิ่งบางและหลังคายิ่งลาดต่ำ เสียงยิ่งสูง ในการทดสอบ แผ่นเมทัลชีทชั้นเดียวมีระดับเสียงฝน 74 dB ส่วนระบบสองชั้นที่มีใยแก้วคั่นกลางและเทปยางกันสั่นลดลงเหลือ 52 dB

กระเบื้องดินเผาและคอนกรีตมีมวลมากกว่า จึงสั่นจากเม็ดฝนน้อยกว่าแผ่นโลหะบาง แต่เสียงที่ได้ยินในบ้านยังขึ้นกับชั้นใต้หลังคา ผลทดสอบเสียงจากภายนอกผ่านหลังคาที่เผยแพร่ในนิวซีแลนด์ พบว่าแผ่นรองใต้หลังคาลดเสียงความถี่สูงได้มาก และการปรับฝ้ากับเพิ่มฉนวนสำคัญกว่าการเปลี่ยนวัสดุมุง

ความชันและการระบายน้ำ

กระเบื้องดินเผาแผ่นเล็ก กันน้ำด้วยการซ้อนทับเป็นชั้นและปล่อยให้น้ำไหลลงตามความลาด หลังคาทรงไทย ศาลา และโบสถ์ที่ใช้สุโขทัย หม่อม หรือเกล็ดปลาจึงมักเป็นหลังคาทรงสูงชัน ความชันขั้นต่ำของแต่ละรุ่นยังไม่ได้ระบุในแคตตาล็อกฉบับปัจจุบัน ให้ยืนยันกับผู้ออกแบบและทีมขายตามแบบหลังคาจริง

กระเบื้องคอนกรีต อาศัยการซ้อนแผ่นและลอนรับน้ำเช่นกัน ผู้ผลิตจะกำหนดความลาดขั้นต่ำของแต่ละรุ่นไว้ในคู่มือ ถ้าหลังคาลาดน้อยกว่านั้นควรเปลี่ยนรุ่นหรือปรับแบบ ไม่ควรมุงต่อโดยหวังพึ่งวัสดุอุดรอยต่อ

เมทัลชีท เป็นแผ่นยาวต่อเนื่อง มีรอยต่อขวางแนวน้ำไหลน้อย จึงใช้กับหลังคาลาดต่ำได้ตามสเปกของผู้ผลิต แต่ยิ่งลาดต่ำ รอยทับซ้อนข้างแผ่น สกรู และครอบยิ่งต้องทำอย่างละเอียด

วิธีคิดที่ง่ายที่สุดคือเริ่มจากรูปทรงหลังคา ถ้าแบบเป็นหลังคาเพิงหรือลาดต่ำมาก กระเบื้องแผ่นเล็กอาจไม่ใช่คำตอบ ถ้าอยากได้หลังคาดินเผาจริง ควรออกแบบหลังคาให้ชันตั้งแต่ต้น

การติดตั้งและงานช่าง

กระเบื้องดินเผาแผ่นเล็ก ใช้จำนวนแผ่นต่อพื้นที่สูง แคตตาล็อกอ้างอิงสุโขทัย 60 แผ่น/ตร.ม. หม่อมกลาง 110 แผ่น/ตร.ม. หม่อมเล็ก 120 แผ่น/ตร.ม. และเกล็ดปลาสั้น 50 + ยาว 50 รวม 100 แผ่น/ตร.ม. ช่างต้องวางทีละแผ่นให้ได้แนวและระยะซ้อนตามรุ่น งานจึงใช้เวลาและฝีมือมากกว่าวัสดุแผ่นใหญ่ ตัวเลขเหล่านี้ใช้ประมาณการเบื้องต้น ต้องยืนยันกับระบบมุงจริงของโครงการ

เกล็ดปลาของ WATZADU มุงเป็นคู่แผ่นยาวกับแผ่นสั้นซ้อนกันบนแปเดียวกันตามที่แคตตาล็อกระบุ ส่วนหม่อมเล็กกับหม่อมกลางใช้ระยะแปต่างกัน 10 และ 9 ซม. ห้ามใช้ระยะเดียวกันทั้งหมด ลำดับมุงและระยะซ้อนอ่านต่อได้ที่ วิธีมุงกระเบื้องดินเผาหลังคา และ วิธีมุงกระเบื้องเกล็ดปลา

กระเบื้องคอนกรีต เป็นแผ่นใหญ่ จำนวนแผ่นต่อพื้นที่น้อยกว่า มีครอบ ปิดชาย และชิ้นประกอบตามระบบของผู้ผลิต จึงมุงได้เร็วกว่าแผ่นเล็กเมื่อแบบหลังคาไม่ซับซ้อน

เมทัลชีท ติดตั้งเร็วที่สุดในสามวัสดุ เพราะแผ่นยาวคลุมพื้นที่ได้มากต่อครั้ง แต่ต้องคุมการตัดแผ่น การยึดสกรูพร้อมแหวนยาง แนวทับซ้อน และแผ่นปิดขอบให้ถูกต้อง และควรเก็บเศษโลหะจากการตัดออกจากผิวแผ่นหลังติดตั้ง

การดูแลและการซ่อม

ข้อดีของหลังคากระเบื้องทั้งดินเผาและคอนกรีตคือซ่อมเฉพาะจุดได้ เมื่อแผ่นแตกจากการเหยียบหรือของตกใส่ สามารถเปลี่ยนเฉพาะแผ่นนั้นโดยไม่ต้องรื้อทั้งผืน จึงควรสั่งแผ่นสำรองรุ่นและสีเดียวกันเก็บไว้ตั้งแต่วันมุง โดยเฉพาะรุ่นเคลือบสีที่ต้องการโทนต่อเนื่อง

การตรวจหลังคากระเบื้องควรดูแผ่นแตกหรือเลื่อน ครอบสันและตะเข้ รอยต่อชนผนัง และคราบตะไคร่ในจุดที่ชื้นหรืออยู่ในร่ม และเลี่ยงการเดินบนกระเบื้องโดยไม่จำเป็น วิธีตรวจและเลือกแผ่นซ่อมให้ตรงรุ่นสีดูต่อที่ ดูแลหลังคาดินเผา

เมทัลชีท ไม่มีแผ่นเล็กให้เปลี่ยนทีละชิ้น จุดที่ต้องตรวจคือสกรูและแหวนยางที่เสื่อม รอยขีดข่วนและขอบตัดที่เริ่มเป็นสนิม รอยทับซ้อนข้างแผ่น และครอบสัน ถ้าแผ่นเสียหายมักต้องเปลี่ยนทั้งแผ่นตามความยาวลาด

แนวคิดงบรวม ไม่ใช่ราคาต่อแผ่น

การเทียบราคาต่อแผ่นของวัสดุต่างชนิดทำให้เข้าใจผิดได้ง่าย เพราะแต่ละวัสดุใช้จำนวนแผ่นต่อพื้นที่ โครงสร้าง อุปกรณ์ และค่าแรงไม่เท่ากัน ควรเทียบเป็นงบรวมของหลังคาหลังเดียวกันบนพื้นที่ลาดจริงชุดเดียวกัน

1. พื้นที่ลาดจริง ใช้พื้นที่ผิวหลังคารวมชายคา ไม่ใช่พื้นที่บ้าน และใช้ตัวเลขเดียวกันทุกวัสดุ
2. แผ่นมุง จำนวนตามอัตราใช้ของระบบมุง บวกส่วนเผื่อเศษตัดตามที่ผู้ติดตั้งประเมิน
3. ชิ้นประกอบ ครอบสัน ตะเข้ เชิงชาย ปิดชาย และแผ่นปิดรอยต่อ
4. โครงหลังคา ขนาดจันทันและแป ระยะแป และงานเสริมโครงถ้าเปลี่ยนวัสดุ
5. ชั้นใต้หลังคา แผ่นรอง ฉนวน ฝ้า และการระบายอากาศ
6. ค่าแรงและขนส่ง เวลาติดตั้ง จุดลงสินค้า และการขนขึ้นหลังคา
7. ค่าดูแลระยะยาว การซ่อม การเปลี่ยนแผ่น และแผ่นสำรอง

บทความนี้ไม่แสดงราคากลางต่อตารางเมตร เพราะราคาขึ้นกับรุ่น สี จำนวน และปลายทางจัดส่ง ซึ่ง WATZADU ส่งตรงจากโรงงานถึงหน้างาน วิธีคิดงบหลังคาดินเผาทีละรายการอยู่ใน งบหลังคากระเบื้องดินเผา และคำนวณจำนวนแผ่นได้จาก คำนวณกระเบื้องดินเผาหลังคา

ตารางสรุปเทียบ 3 วัสดุ

ตารางนี้สรุปเป็นแนวโน้มทั่วไปของวัสดุ บนมือถือจะแสดงทีละหัวข้อเพื่อให้อ่านครบโดยไม่ต้องเลื่อนข้าง ค่าเฉพาะ เช่น น้ำหนัก ความชันขั้นต่ำ และระยะแป ให้ยึดเอกสารของรุ่นที่ซื้อ

เลือกแบบไหนตามโจทย์บ้าน

ใช้โจทย์ของบ้านเป็นตัวตั้ง แล้วค่อยเลือกวัสดุ ตัวอย่างด้านล่างเป็นแนวทางเริ่มต้นที่ต้องตรวจกับแบบและโครงสร้างจริงอีกครั้ง

เลือกดินเผาแล้ว เตรียมอะไรต่อ

1. เลือกรุ่นและสี ให้เข้ากับรูปทรงอาคาร อ่าน เลือกกระเบื้องดินเผาหลังคา: สุโขทัย เกล็ดปลา และหม่อม
2. ยืนยันระบบมุงและระยะแป ตามรุ่น อ่าน วิธีมุงกระเบื้องดินเผาหลังคา
3. คำนวณจำนวนแผ่น จากพื้นที่ลาดจริง อ่าน คำนวณกระเบื้องดินเผาหลังคา
4. เตรียมเชิงชายและครอบ ให้ตรงรุ่น อ่าน กระเบื้องเชิงชายคืออะไร
5. คิดงบรวมและขอใบเสนอราคา รวมส่ง อ่าน งบหลังคากระเบื้องดินเผา
6. วางแผนดูแลหลังคา และเก็บแผ่นสำรอง อ่าน ดูแลหลังคาดินเผา

ดูสินค้าทุกรุ่นได้ที่ กระเบื้องดินเผา หลังคา เช่น สุโขทัย สุโขทัย เคลือบแดง หม่อมกลาง 5×9 นิ้ว หม่อมเล็ก 5×8 นิ้ว เกล็ดปลา ยาว และ เกล็ดปลา ปลายแหลม ยาว ถ้าต้องการอ่านข้อดีข้อเสียของหลังคาดินเผาอย่างเดียวแบบละเอียด ดูภาพรวมหมวดที่ หลังคากระเบื้องดินเผา ข้อดี ข้อเสีย และบ้านที่เหมาะ

คำถามที่พบบ่อย