คำว่าอิฐไม่พออาจเกิดคนละช่วง ต้องแยกก่อนหาสาเหตุ อิฐขาดคือยอดรับที่ตรวจได้ต่ำกว่าจำนวนตกลง อิฐแตกคือสภาพก้อนเสียในยอดที่รับแล้ว ส่วนใช้เกินคือยอดเบิกใช้สูงกว่าประมาณการ งานยังไม่เสร็จเพียงอย่างเดียวจึงยังยืนยันไม่ได้ว่าผู้ขายส่งขาด
เวลาช่างบอกว่า “อิฐไม่พอ” ลองถามต่อว่าพบยอดต่างตอนรับ ตอนเก็บ หรือตอนเบิกไปก่อ คำถามเดียวนี้ช่วยเลือกข้อมูลที่ต้องตรวจได้ตรงจุด และลดการเอายอดคนละฐานมาเทียบกัน
แยกเหตุการณ์ตามเวลา
| ประเด็น | ตรวจจาก | อย่าปนกับ |
|---|---|---|
| จำนวนขาดตอนรับ | จำนวนตามเอกสารกับยอดรับที่ตรวจครบ | ก้อนเสียที่อยู่ในยอดรับ |
| ก้อนเสียตอนรับ | สภาพตามเกณฑ์ที่ตกลง ณ ส่งมอบ | แตกระหว่างขนย้ายภายหลัง |
| ใช้เกินประมาณการ | เบิกใช้และปริมาณงานจริง | ยอดรับไม่ครบที่ยังไม่มีผลตรวจ |
คำว่าอิฐไม่พออาจใช้พูดรวมทุกกรณี แต่ถ้าจะตรวจต้นทุนหรือแจ้งผู้ขาย ต้องระบุว่าเปลี่ยนตรงช่วงไหน และมีข้อมูลอะไรยืนยัน ไม่เริ่มจากข้อสรุปว่าผู้ขายส่งขาดเพียงเพราะงานยังไม่เสร็จ
ตัวอย่างแยกยอดโดยไม่หักก้อนเสียซ้ำ
ตัวอย่างสมมติ: ใบส่งระบุ 5,000 ก้อน นับรับได้ 4,900 ก้อน ในยอดรับมี 100 ก้อนที่เสียตามเกณฑ์ตกลง ยอดขาดจากใบส่งจึงเป็น 100 ก้อน ยอดเสียเป็น 100 ก้อน และยอดใช้ได้เป็น 4,800 ก้อน
100 ก้อนที่เสียอยู่ใน 4,900 ก้อนแล้ว ไม่บวกเข้ารับอีกครั้ง และไม่ใช้ยอดใช้ได้ 4,800 แทนจำนวนรับเพื่อกล่าวว่าผู้ส่งขาด 200 ก้อน หากเป็นเศษแตกที่บอกจำนวนก้อนเดิมไม่ได้ ต้องบันทึกวิธีจำแนกและข้อจำกัด ไม่แปลงจำนวนเศษเป็นจำนวนก้อนเอง
| ช่องบันทึก | ก้อน | วิธีอ่าน |
|---|---|---|
| ตามใบส่ง | 5,000 | ฐานจำนวนที่ตกลง |
| รับจริงที่ตรวจแล้ว | 4,900 | รวมก้อนเสียด้านล่าง |
| ขาดจากใบส่ง | 100 | 5,000 − 4,900 |
| เสียในยอดรับ | 100 | แยกตามเกณฑ์ที่ตกลง |
| ใช้ได้ | 4,800 | 4,900 − 100 |
ตัวอย่างนี้สมมติว่าตรวจครบและจำแนกสภาพครบแล้ว หากยังไม่รู้จำนวนหรือสภาพ ให้เพิ่มช่อง “รอตรวจ” แยกไว้ ยังไม่สรุปยอดใช้ได้แน่นอน และไม่เอาส่วนรอตรวจไปกล่าวว่าเป็นยอดขาดหรือยอดเสีย
ก้อนแตกเกิดเมื่อไร ต้องมีข้อมูลช่วงนั้น
บันทึกสภาพ ณ รับก่อนเคลื่อนย้ายหรือตัดใช้ จากนั้นเก็บรายการเสียระหว่างเก็บ ขนย้าย และทำงานแยกตามเวลา ภาพก้อนแตกที่ถ่ายภายหลังโดยไม่มีบันทึกก่อนหน้า อาจยังบอกไม่ได้ว่าแตกตั้งแต่ส่งมอบหรือเกิดหลังจากนั้น
เกณฑ์ใช้ได้ขึ้นกับรุ่นและลักษณะงาน จึงควรตกลงกับผู้ขายและผู้รับผิดชอบงานก่อนซื้อ ไม่ใช้เปอร์เซ็นต์แตกที่คิดเองเป็นเงื่อนไขบริษัทหรือข้อสรุปการเคลม
ทำไมใช้เกินทั้งที่รับครบ
- พื้นที่ผนังเพิ่มหรือช่องเปิดเปลี่ยนจากแบบ
- แนวก่อ ความหนาผนัง หรือรุ่นอิฐเปลี่ยน
- จำนวนก้อนต่อพื้นที่ตั้งต้นไม่ตรงรอยต่อและแนวก่อจริง
- มีงานซ่อม งานรื้อ หรือก้อนตัดที่ต้องใช้เพิ่ม
- เบิกใช้ไปอีกพื้นที่โดยไม่ลงบัญชี
- เสียหายระหว่างเก็บหรือขนย้าย
ตรวจปริมาณงานกับช่างและผู้ถอดรายการ แล้วปรับยอดที่เหลือก่อนสั่ง ไม่เอาค่าประมาณต่อหนึ่งตารางเมตรไปยืนยันจำนวนรับจากผู้ขาย
ใช้สมการสต็อกช่วยหาจุดต่าง
สต็อกปลายช่วง = สต็อกต้นช่วง + รับเข้า − เบิกออก − ความสูญเสียที่ยังไม่รวมในยอดเบิก สมการจะใช้ได้เมื่อแต่ละช่องใช้ขอบเขตเดียวกัน เช่น ถ้าเบิกออกบันทึกก้อนที่นำไปตัดทั้งหมดแล้ว ห้ามหักเศษตัดซ้ำจากสต็อกอีก
เมื่อยอดบัญชีต่างจากยอดคงเหลือจริง ให้ไล่เอกสารตามช่วงเวลาและพื้นที่ อาจมีการย้ายที่หรือยังไม่ลงรายการ การทวนข้อมูลช่วยแยกปัญหาก่อนเลือกวิธีแก้
ตัวอย่างสมมติ: ต้นช่วงมี 4,800 ก้อน รับเพิ่ม 0 ก้อน เบิกออก 1,200 ก้อน และเสียระหว่างเก็บอีก 20 ก้อนซึ่งยังไม่รวมในยอดเบิก สต็อกตามบัญชีควรเหลือ 3,580 ก้อน หากนับจริงต่างออกไป ให้ทวนการย้ายจุดเก็บและรายการที่ยังไม่บันทึกก่อนสรุป
ลงแบบเทกอง ย้อนนับยาก จึงต้องตกลงก่อนรถมา
อิฐที่ลงโดยไม่จัดเรียงอาจซ้อนทับ ปะปนกับก้อนชำรุด และย้ายไปใช้งานแล้ว ทำให้ตรวจจำนวนย้อนหลังยาก ก่อนซื้อจึงควรถามว่าราคาครอบคลุมการลงแบบใด ใครจัดเรียง ใครตรวจ และจะตรวจยอดรับเมื่อไร กองหลังลงแล้วเพียงภาพเดียวไม่ได้พิสูจน์ว่ารับครบหรือส่งขาด
ถ้าลงแบบเทดัมพ์ ให้ผู้รับผิดชอบหน้างานตกลงวิธีตรวจที่ทำได้จริงก่อนรถมา แยกคนออกจากท้ายรถ กระบะยก และเครื่องมือ ตรวจหลังลงเสร็จในพื้นที่ปลอดภัย ไม่ปีนกองหรือโหลดเพื่อถ่ายภาพ และไม่ตีความรูปแบบเทกองว่าเป็นความผิดของผู้ขาย
เริ่มทำได้ด้วยบันทึกสี่ช่อง
- ยอดรับ: รุ่น เที่ยวส่ง จำนวนตกลง จำนวนที่ตรวจแล้ว และส่วนรอตรวจ
- สภาพตอนรับ: ก้อนเสียในยอดรับ วิธีจำแนก เกณฑ์ที่ตกลง และเวลาตรวจ
- การเบิกใช้: วัน พื้นที่ปลายทาง ผู้เบิก จำนวน และยอดย้ายคืน
- งานจริง: พื้นที่ แนวก่อ รอยต่อ งานเพิ่ม งานตัด และงานรื้อซ่อม
เมื่อจะคุยกับผู้ขาย ให้ส่งข้อมูลที่เกี่ยวกับการส่งมอบ เมื่อจะทวนประมาณการ ให้คุยกับช่างและผู้ถอดรายการด้วยข้อมูลการใช้จริง รูปถ่าย เอกสาร ผิวรถ พาเลต น้ำหนัก และการสุ่มเป็นข้อมูลประกอบตามขอบเขตที่ตรวจ ไม่ยืนยันจำนวนครบทั้งล็อตโดยอัตโนมัติ
จำไว้: คำว่าอิฐไม่พออาจเกิดคนละช่วง ต้องแยกก่อนหาสาเหตุ
ทำต่อได้: เทียบยอดรับ สภาพตอนรับ การเบิกใช้ และงานจริงเป็นคนละช่อง
อ่านต่อให้ตรงจุดที่พบปัญหา
เลือกรุ่นให้ตรงแบบ ก่อนปรับยอดสั่ง
WATZADU เป็นผู้จำหน่ายวัสดุก่อสร้าง ตรวจขนาดและข้อมูลรุ่นจริงจาก อิฐมอญ 2 รูเล็ก 14×6×3 ซม. และ อิฐมอญ 3 รู 20×10×6 ซม. หรือ ดูรุ่นอิฐมอญทั้งหมด จำนวนต่อพื้นที่เป็นค่าประมาณตามแนวก่อและรอยต่อ ไม่ใช่ผลตรวจรับสินค้า
จะซื้อกับเราหรือซื้อกับใคร คุณควรได้รับสินค้าครบตามที่จ่ายเงิน แจ้งรุ่น จำนวน และปลายทางเพื่อ ขอราคาพร้อมส่งทาง LINE
แหล่งข้อมูลและขอบเขต
สคบ. แนะนำให้เก็บรายละเอียดสินค้า ข้อความตกลงซื้อขาย และหลักฐานการชำระเงินไว้ตรวจสอบ ประยุกต์กับอิฐโดยเก็บใบเสนอราคา ใบส่งสินค้า และบันทึกตรวจนับรายเที่ยวควบคู่กัน อ่านข้อแนะนำซื้อสินค้าออนไลน์จาก สคบ.
HSE ให้แนวทางวางแผนส่งมอบร่วมกันและจัดพื้นที่รับสินค้าที่แยกคนจากรถ นำหลักการมาประยุกต์กับการตรวจรับอิฐโดยผู้รับผิดชอบหน้างาน Delivering safely และ Loading and unloading เป็นแนวทางความปลอดภัยจากสหราชอาณาจักร ไม่ใช่การอ้างกฎหมายไทย
